Η δυσαρθρία είναι μια κινητική διαταραχή του λόγου και είναι αποτέλεσμα παράλυσης, αδυναμίας και έλλειψης συγχρονισμού των μυών της ομιλίας. Η προέλευσή της είναι νευρολογική. Ο ορισμός αυτός περιλαμβάνει κάθε σύμπτωμα κινητικής διαταραχής της αναπνοής, της φώνησης, της ηχηρότητας, της άρθρωσης και της προσωδίας. Η βλάβη στο κινητικό σύστημα υπεύθυνο για την ομιλία μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε σημείο του από τον εγκέφαλο μέχρι τον μυ.
Αίτια
1. 1. Βλάβες των Άνω Κινητικών Νευρώνων( Σπαστική Δυσαρθρία)
Η βλάβη των άνω κινητικών νευρώνων μπορεί να είναι αποτέλεσμα εγκεφαλαγγειακών ατυχημάτων, κρανιακού τραύματος, όγκου και μόλυνσης. Σε αυτή την περίπτωση η βλάβη βρίσκεται σε κάποιο σημείο της φλοιοπρομηκικής ή φλοιονώτιαίας οδού.
2. Βλάβες των Κάτω Κινητικών Νευρώνων (Χαλαρή Δυσαρθρία)
Η αιτιολογία της δυσαρθρίας σε αυτή την περίπτωση μπορεί να αναζητηθεί σε ιογενείς λοιμώξεις, όγκους , τραύμα στο ίδιο το νεύρο ή ένα εγκεφαλαγειακό επεισόδιο στο εγκεφαλικό στέλεχος.
Η αιτιολογία της δυσαρθρίας σε αυτή την περίπτωση μπορεί να αναζητηθεί σε ιογενείς λοιμώξεις, όγκους , τραύμα στο ίδιο το νεύρο ή ένα εγκεφαλαγειακό επεισόδιο στο εγκεφαλικό στέλεχος.
3. Μικτές Βλάβες των Άνω και Κάτω Κινητικών Νευρώνων
Η περίπτωση της αμυοτροπικής πλευρικής σκλήρυνσης (ALS). Συχνά παρουσιάζεται το φαινόμενο μια παθολογική διαδικασία που οφείλεται σε βλάβη ή ασθένεια να μην περιορίζει τις βλαβερές τις επιδράσεις, μόνο σε ένα κινητικό σύστημα, αλλά να επηρεάζει τόσο το σύστημα των άνω όσο και των κάτω κινητικών νευρώνων. Το συνηθέστερο παράδειγμα τέτοιων βλαβών είναι η αμυοτροπική πλευρική σκλήρυνση (σύνδρομο Lou Gehrig) η οποία προκαλεί προοδευτικό εκφυλισμό των νευρώνων του άνω και κάτω κινητικού συστήματος και είναι άγνωστης αιτιολογίας. Η έναρξη παρατηρείται συνήθως μέσα στην Πέμπτη δεκαετία της ζωής ενός ανθρώπου.
4. Εξωπυραμυδικές Βλάβες ( Δυσκινητική Δυσαρθρία)
Υποκινητική δυσαρθρία : Παρκινσονισμός. Η ασθένεια του Πάρκινσον είναι συνήθως ιδιοπαθείς, αλλά τα παρκινσονικά συμπτώματα μπορούν να προκληθούν και από δηλητηρίαση με μονοξείδιο του άνθρακα, αρτηριοσκλήρυνση, δηλητηρίαση από μαγγάνιο ή μερικά ηρεμιστικά χάπια. Σε αυτή την ασθένεια λαμβάνουν χώρα εκφυλιστικές αλλαγές στη δικτυωτή ουσία, που δημιουργούν ελλείψεις στον χημικό νευροδιαβιβαστή ντοπαμίνη στον κερκοφόρο πυρήνα και στην έσω του φακοειδούς πυρήνα.
5. Υπερκινητικές δυσαρθρίες
Ενώ η υποκινητική δυσαρθρία και η υποκινησία σχετίζονται με μείωση των κινήσεων, λόγω βλάβης στο εξωπυραμιδικό σύστημα, η υπερκινητική δυσαρθρία σχετίζεται με αύξηση της κίνησης. Οι ακούσιες κινητικές διαταραχές του τρόμου, της χορείας της αθέτωσης, και της δυστονίας είναι επίσης επακόλουθα βλαβών του εξωπυραμιδικού συστήματος.
6. Η Παρεγκεφαλίδα και οι Βλάβες της : Αταξική Δυσαρθρία
Η βλάβη μπορεί να εντοπίζεται στην παρεγκεφαλίδα και μπορεί να είναι μέρος μιας γενικευμένης βλάβης, που επηρεάζει πολλά συστήματα. Οι αιτιολογίες εντοπισμένων βλαβών περιλαμβάνουν τα εγκεφαλαγγειακά επεισόδια, τραύμα, τους όγκους, την τοξίκωση από αλκοόλ, και την σκλήρυνση κατά πλάκας. Η εγκεφαλίτιδα, οι αγγειακές βλάβες, ο νευρωνικός εκφυλισμός, ο καρκίνος του πνεύμονα και η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι μερικά από τα αίτια γενικευμένης βλάβης που μπορεί να περιλαμβάνουν το παρεγκεφαλιδικό σύστημα.
7. Άλλες Μικτές Δυσαρθρίες με Διάσπαρτες Βλάβες
Σκλήρυνση κατά πλάκας : Μικτή σπαστική αταξική δυσαρθρία. Η αιτιολογία της σκλήρυνσης κατά πλάκας όπως και των άλλων απομυελινωτικών διαταραχών, είναι ακόμη άγνωστη. Είναι μια περίπλοκη ασθένεια που προκαλεί απομυελίνωση πολλών νευρωνικών δικτύων κυρίως της λευκής ουσίας. Οι βλάβες επηρεάζουν όλο το Κ.Ν.Σ. αλλά συνήθως δεν επηρεάζουν το περιφερειακό νευρικό σύστημα.
8. Νόσος του Wilson : Αταξική – σπαστική υπερκινητική δυσαρθρία .
Η νόσος του Wilson είναι μια σπάνια διαταραχή του μεταβολισμού που σχετίζεται σε ελλείψεις σε μια πρωτεΐνη. Η νόσος είναι γονιδιακή και η ηλικία έναρξής της είναι μεταξύ 10 και 16 χρονών. Εάν διαγνωσθεί έγκαιρα, ένα διατροφικό και θεραπευτικό σχήμα μπορούν να αποκαταστήσουν τα φυσιολογικά επίπεδα του χαλκού στον οργανισμό και να επανέλθει ο ασθενής στη φυσιολογική του κατάσταση.
Αξιολόγηση
Η αξιολόγηση του ασθενή θα πρέπει να γίνει για τις παρακάτω παραμέτρους της δυσαρθρίας ξεχωριστά :
• Αναπνοή
• Φώνηση
• Κινητικότητα / συμμετρία μυών προσώπου
• Διαδοχοκίνηση
• Αντανακλαστικά
• Άρθρωση
• Καταληπτότητα
• Προσωδία
• Φώνηση
• Κινητικότητα / συμμετρία μυών προσώπου
• Διαδοχοκίνηση
• Αντανακλαστικά
• Άρθρωση
• Καταληπτότητα
• Προσωδία
Για την αξιολόγηση χρησιμοποιείται οποιαδήποτε κλίμακα αξιολόγησης δυσαρθριών που κυκλοφορεί στο εμπόριο ή κάποια άλλη, σταθμισμένη και αξιόπιστη φυσικά, κλίμακα, που μπορεί να κατασκευασθεί και από τον ειδικό. Θα πρέπει επίσης να ληφθούν σοβαρά υπόψη από τον θεραπευτή τα παράπλευρα/σύνοδα οργανικά προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίζει ο δυσαρθρικός ασθενής.
Στο κέντρο μας η λογοθεραπευτική αξιολόγηση
χορηγείται δωρεάν.
Διεπιστημονικό κέντρο Ψυχολογικής και Θεραπευτικής Υποστήριξης
Διεύθυνση: Αθηνάς 67, Καλλιθέα, Αθήνα
Τηλ: 2117157423, Fax: 2117406315, Κιν.: 6989801797
E-mail: diepistimoniko@yahoo.com
